Zestawy krótkich przykładów do lekcji 9.3 Prosta i okrąg, dwa okręgi, styczna i prosta prostopadła: odległość punktu od prostej, położenie prostej i okręgu, położenie dwóch okręgów, styczne i symetralne. Na końcu zadania w stylu arkusza rozszerzonego.
Poziom A · odległości
Zestawy A
1 zestaw
Oblicz odległość.
(1,2) od 3x−4y+10=0
(0,0) od x+y−4=0
(−1,3) od y=2x+5
między prostymi y=2x+1 i y=2x+6
Odpowiedzi
a) 1 b) 22 c) 0 (punkt leży na prostej) d) 5
Poziom B · położenie
Zestawy B
1 zestaw
Określ położenie.
y=x+4 i x2+y2=8
y=3 i (x−1)2+(y−1)2=4
x=5 i x2+y2=16
x2+y2=1 i (x−5)2+y2=9
x2+y2=16 i (x−1)2+y2=1
Odpowiedzi
a) styczne (d=22=r) b) styczne (d=2) c) rozłączne (d=5>4) d) rozłączne zewnętrznie (5>4) e) jeden wewnątrz drugiego (1<3)
Poziom C · styczne i symetralne
Zestawy C
1 zestaw
Wyznacz.
styczna do x2+y2=25 w punkcie (3,4)
symetralna odcinka o końcach (0,0) i (4,2)
styczne do x2+y2=4 równoległe do osi Ox
Odpowiedzi
a) 3x+4y=25 b) y=−2x+5 c) y=2 i y=−2
Zadania maturalne
Formy zadań jak w arkuszu rozszerzonym CKE: zadania otwarte z punktowanymi etapami.
Zadania w stylu arkusza
3 zadania · 10 pkt
(0–4 pkt) Wyznacz równania prostych przechodzących przez punkt P=(5,0) i stycznych do okręgu x2+y2=5.
Rozwiązanie i punktacja
Prosta przez P.x=5 nie jest styczna (d=5=5); pozostałe: y=k(x−5), czyli kx−y−5k=0.
Styczność.k2+1∣−5k∣=5, 25k2=5k2+5.
Współczynniki.k2=41, k=±21.
Wynik.y=21x−25 albo y=−21x+25.
1 pkt za postać prostej przez P (z rozpatrzeniem prostej pionowej). 2 pkt za równanie z k. 3 pkt za k=±21. 4 pkt za obie styczne.
(0–3 pkt) Wyznacz wszystkie wartości a, dla których okręgi x2+y2=9 i (x−a)2+y2=1 są styczne.
Rozwiązanie i punktacja
Odległość środków.d=∣a∣, promienie 3 i 1.
Styczność zewnętrzna.∣a∣=4; wewnętrzna: ∣a∣=2.
Wynik.a∈{−4,−2,2,4}.
1 pkt za d=∣a∣. 2 pkt za jeden rodzaj styczności. 3 pkt za oba.
(0–3 pkt) Punkt C leży na osi Oy i jest równo odległy od punktów A=(1,5) i B=(5,1). Oblicz współrzędne C.
Rozwiązanie i punktacja
Symetralna. środek AB: (3,3); aAB=−1, więc symetralna y=x.
Przecięcie z Oy.x=0: C=(0,0).
Kontrola.∣CA∣2=26=∣CB∣2 ✓.
1 pkt za środek AB i współczynnik symetralnej (albo za równanie ∣CA∣=∣CB∣). 2 pkt za symetralną albo równanie z jedną niewiadomą. 3 pkt za C=(0,0).